ความงาม

เลขจดแจ้งเครื่องสำอาง ตรวจสอบยังไง ก่อนซื้อออนไลน์

| อ่าน 9 นาที

เลขจดแจ้งเครื่องสำอาง ตรวจสอบยังไง ก่อนซื้อออนไลน์

ประเด็นสำคัญ

  • เครื่องสำอางไม่ต้องมีเครื่องหมาย อย. บนฉลาก แต่ต้องแสดงเลขที่ใบรับจดแจ้ง ซึ่งกองพัฒนาศักยภาพผู้บริโภคของ อย. ระบุว่ามี 10 หลักหรือ 13 หลัก
  • ตรวจได้ที่เว็บไซต์ อย. หรือบัญชี LINE @FDATHAI ค้นด้วยเลขที่หรือชื่อผลิตภัณฑ์ และเลือกประเภทให้ตรงกับของที่ซื้อ
  • เลขที่ค้นเจอแปลว่าผลิตภัณฑ์ถูกแจ้งตามกฎหมาย ไม่ได้แปลว่าโฆษณาของผลิตภัณฑ์ถูกอนุมัติ
  • ถ้าสงสัยว่าสินค้าไม่ตรงกับข้อมูลที่แจ้ง ร้องเรียนได้ผ่านแบบฟอร์มของ อย. หรืออีเมลกลุ่มควบคุมเครื่องสำอาง

เครื่องสำอางไม่มีเครื่องหมาย อย. บนฉลาก สิ่งที่ต้องหาคือ "เลขที่ใบรับจดแจ้ง" ซึ่งกองพัฒนาศักยภาพผู้บริโภคของ อย. ระบุว่าประกอบด้วยตัวเลข 10 หลักหรือ 13 หลัก ในรูปแบบ xx-x-xxxxxxx หรือ xx-x-xxxxxxxxxx เจอแล้วให้นำเลขนั้นไปค้นในระบบของ อย. ถ้าระบบเจอผลิตภัณฑ์ที่ตรงกับของที่ถืออยู่ แปลว่าสินค้าถูกแจ้งต่อ อย. ตามกฎหมายแล้ว ถ้าค้นไม่เจอหรือเจอเป็นสินค้าคนละชนิด คุณมีเหตุผลที่จะไม่ซื้อ

ทำไมถึงหาเครื่องหมาย อย. ไม่เจอ

คนส่วนมากเคยชินกับโลโก้ อย. บนอาหารและยา จึงมองหาแบบเดียวกันบนหลอดครีมหรือขวดเซรั่ม แต่หน้าอินโฟกราฟิกของ อย. (เผยแพร่ 7 พฤษภาคม 2568) บอกชัดว่าเครื่องสำอางจะไม่มีเครื่องหมาย อย. บนฉลาก สิ่งที่ฉลากต้องแสดงคือเลขที่ใบรับจดแจ้ง

ดังนั้น ถ้าเจอครีมที่แปะโลโก้ อย. ตรงกลางกล่อง ให้ตั้งข้อสงสัยไว้ก่อนและตรวจด้วยเลขที่ใบรับจดแจ้งแทน เพราะเลขเป็นสิ่งที่ตรวจกับระบบได้ ส่วนโลโก้บนกล่องตรวจอะไรไม่ได้

ตรวจเลขจดแจ้งทีละขั้น

  1. หาเลขบนกล่องหรือฉลากภาษาไทย ถ้ามีเฉพาะบนเว็บขายของ แต่ไม่มีบนบรรจุภัณฑ์ ให้ถือว่ายังไม่ผ่านขั้นแรก
  2. เปิดเว็บไซต์ของ อย. (www.fda.moph.go.th) หรือใช้บัญชี LINE ทางการของ อย. ที่หน้าอินโฟกราฟิกระบุว่าคือ Line@FDATHAI
  3. เลือกประเภทผลิตภัณฑ์ให้ตรงกับของที่ซื้อ ศูนย์ข้อมูลข่าวสารด้านเวชภัณฑ์อธิบายว่าระบบค้นได้ทั้งด้วยเลขใบสำคัญหรือชื่อผลิตภัณฑ์ และต้องเลือกประเภทผลิตภัณฑ์ก่อนค้น เครื่องสำอางมีหน้าค้นของตัวเอง กลุ่มควบคุมเครื่องสำอางของ อย. ระบุลิงก์ "สืบค้นข้อมูลเครื่องสำอาง" ไว้บนเว็บไซต์ของกลุ่ม
  4. กรอกเลขที่ใบรับจดแจ้งหรือชื่อสินค้า แล้วเทียบสิ่งที่ค้นเจอกับสินค้าที่ถืออยู่ ชื่อและประเภทของสินค้าควรสอดคล้องกัน

ผู้เขียนไม่พบรายละเอียดของหน้าผลการค้นหาจากแหล่งที่เปิดอ่านได้ จึงไม่ระบุว่าหน้านั้นแสดงข้อมูลอะไรบ้าง ลองค้นสักครั้งแล้วดูหน้าจริงก่อนซื้อสินค้าที่ไม่แน่ใจ จะรู้ภาพชัดกว่าอ่านคำบรรยายใด ๆ

คนกำลังเช็กเลขจดแจ้งบนฉลากเครื่องสำอางด้วยโทรศัพท์

เจอแบบนี้ ให้ทำอะไรต่อ

สิ่งที่เห็น ความหมายที่สรุปได้ สิ่งที่ควรทำ
ค้นเจอ ชื่อและประเภทตรงกับสินค้า สินค้าถูกแจ้งต่อ อย. ตามกฎหมาย ใช้เป็นข้อมูลประกอบ อ่านส่วนผสมและคำเตือนต่อ
ค้นเจอ แต่เป็นสินค้าคนละชนิดหรือคนละชื่อ เลขอาจถูกนำไปใช้ผิดที่ ไม่ซื้อ และแจ้ง อย. ถ้าพบเห็นขายอยู่
ค้นไม่เจอ พิมพ์เลขผิด เลือกประเภทผิด หรือไม่มีการแจ้ง ลองพิมพ์ใหม่ เปลี่ยนประเภท ถ้ายังไม่เจอให้ถามร้านหรือเลือกชิ้นอื่น
ไม่มีเลขบนฉลากเลย ตรวจกับระบบไม่ได้ เลือกสินค้าอื่น

ตารางนี้ผู้เขียนสรุปจากหลักการข้างต้นเอง แหล่งอ้างอิงไม่ได้ระบุตารางแบบนี้ไว้ เลขที่ค้นเจอบอกได้แค่ว่าสินค้าถูกแจ้ง ไม่ได้บอกว่าตัวอย่างในมือคุณมาจากโรงงานเดียวกับที่แจ้งไว้

เลขที่ค้นเจอ บอกอะไรได้และบอกอะไรไม่ได้

หน้าอินโฟกราฟิกของ อย. เตือนไว้ตรง ๆ ว่าเลขที่ถูกต้องแสดงเพียงว่าผลิตภัณฑ์ได้รับการขึ้นทะเบียนหรือแจ้งตามกฎหมาย ไม่ได้หมายความว่า อย. อนุมัติโฆษณาของผลิตภัณฑ์นั้น ผู้บริโภคจึงต้องระวังโฆษณาที่ชวนให้เข้าใจผิดอีกชั้นหนึ่ง

ลองนึกถึงครีมที่โฆษณาว่าขาวใสใน 7 วัน หรือเซรั่มที่โฆษณาว่ารักษาสิวหายขาด เลขจดแจ้งที่ตรวจเจอไม่ได้เป็นหลักฐานว่าคำโฆษณานั้นเป็นจริง สิ่งที่ตรวจเจอคือผลิตภัณฑ์นี้มีรายการแจ้งอยู่ในระบบ ส่วนผลลัพธ์ที่โฆษณาต้องพิจารณาจากเนื้อหาของโฆษณาเอง ถ้าสนใจเรื่องการทำให้ผิวกระจ่างขึ้นแบบมีเหตุผล อ่านต่อใน ทำยังไงให้ผิวขาวขึ้น แบบปลอดภัย

ตรวจให้ทันก่อนใช้ ไม่ใช่หลังแพ้

ช่วงเวลาที่เลขจดแจ้งมีประโยชน์ที่สุดคือก่อนกดสั่งซื้อ โดยเฉพาะสินค้าที่ซื้อจากไลฟ์สดหรือโซเชียลซึ่งไม่มีใครให้คุณลองก่อน ถ้าซื้อมาแล้วใช้แล้วมีผื่นแดงหรือคันหลังทา การตรวจเลขย้อนหลังไม่ช่วยให้ผิวหายเร็วขึ้น ให้หยุดใช้และดูแนวทางใน แพ้ครีม ผื่นแดงคันหลังทาหน้า ต้องทำอย่างไรทันที

ส่วนสินค้าประเภทที่ต้องใช้ใกล้ดวงตา เช่น อายแชโดว์ การตรวจเลขเป็นเพียงด่านแรก ดูรายละเอียดเพิ่มในบทความ อายแชโดว์ยี่ห้อไหนดี และถ้าสินค้าที่ซื้อเป็นครีมกันแดด ให้ดูเกณฑ์เลือกที่ ครีมกันแดดหน้า ยี่ห้อไหนดี

ผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางวางเรียงบนชั้นในห้องน้ำ

ถ้าสงสัยสินค้า ร้องเรียนได้ที่ไหน

กลุ่มควบคุมเครื่องสำอางของ อย. ระบุช่องทางไว้บนเว็บไซต์ของกลุ่ม ดังนี้ ข้อมูลนี้ตรวจจากหน้าที่ปรับปรุงล่าสุดเมื่อ 7 ตุลาคม 2569

  • ออนไลน์: ลิงก์ "ร้องเรียน" บนเว็บไซต์ของกลุ่ม ซึ่งพาไปที่แบบฟอร์มของ อย.
  • โทรศัพท์: กลุ่มเฝ้าระวังและบังคับใช้กฎหมาย 02 590 7000 ต่อ 70718 วันจันทร์ถึงศุกร์ เวลา 08.30 ถึง 16.30 น.
  • อีเมล: [email protected]

เว็บไซต์เดียวกันมีหัวข้อ "ประกาศผลการวิเคราะห์ และเครื่องสำอางอันตราย" ที่ใช้ตามอ่านได้ ถ้าสินค้าที่ซื้ออยู่ในประกาศ ให้หยุดใช้และเก็บบรรจุภัณฑ์ไว้

เช็กลิสต์ก่อนกดสั่งซื้อ

  • บนบรรจุภัณฑ์มีเลขที่ใบรับจดแจ้ง 10 หรือ 13 หลักหรือไม่
  • ค้นแล้วเจอ และชื่อกับประเภทตรงกับสินค้าหรือไม่
  • คำโฆษณาบนฉลากหรือในไลฟ์สดสมเหตุสมผลกับสิ่งที่เป็นครีมหรือเครื่องสำอางหรือไม่
  • เก็บบรรจุภัณฑ์และหลักฐานการสั่งซื้อไว้ จนกว่าจะแน่ใจว่าใช้แล้วไม่มีปัญหา
  • ถ้าผิวมีปัญหาที่ยังไม่ดีขึ้นภายในเวลาที่เหมาะสม ให้ไปพบแพทย์ผิวหนัง ไม่ต้องรอซื้อสินค้าตัวใหม่มาลองต่อ

คำถามที่พบบ่อย

เครื่องสำอางที่ไม่มีเลขจดแจ้งบนฉลาก ใช้ได้ไหม

ฉลากเครื่องสำอางต้องแสดงเลขที่ใบรับจดแจ้งตามที่ อย. ระบุ ถ้าไม่มีเลข ไม่มีทางตรวจสอบกับระบบได้เลย ควรเลือกสินค้าอื่นที่ตรวจได้แทน ถ้าสินค้านั้นขายอยู่ในร้านที่เชื่อถือได้ ให้ถามร้านก่อนว่าเลขอยู่ตรงไหน

เลขจดแจ้งกับเลข อย. อาหารหรือยา ต่างกันไหม

ต่างกัน หน้าของศูนย์ข้อมูลข่าวสารด้านเวชภัณฑ์ที่เปิดอ่านยกรูปแบบตัวอย่างไว้ว่าเครื่องสำอางเป็น 10-X-XXXXXXX ส่วนอาหารและยามีรูปแบบของตัวเอง (หน้านั้นเผยแพร่ในปี 2561 รูปแบบอาจปรับได้ จึงควรยึดตัวอย่างบนหน้าของ อย. ปัจจุบันเป็นหลัก) ที่ต่างกันที่สำคัญกว่ารูปแบบคือเครื่องสำอางไม่มีเครื่องหมาย อย. บนฉลาก ถ้าเห็นโลโก้ อย. อยู่บนครีมหน้าจึงควรสงสัย

แหล่งอ้างอิง

  1. รู้หรือไม่?! ไม่ใช่ผลิตภัณฑ์ทุกอย่างจะมีเครื่องหมาย อย.นะ | กองพัฒนาศักยภาพผู้บริโภค สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา
  2. รู้ไว้ใช้ประโยชน์!! ระบบตรวจสอบผลิตภัณฑ์ อย. | ศูนย์ข้อมูลข่าวสารด้านเวชภัณฑ์ กระทรวงสาธารณสุข
  3. กองควบคุมเครื่องสำอางและวัตถุอันตราย (เครื่องสำอาง) | สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา

อ่านเรื่องอื่นในหมวดความงาม

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดความงาม