ผิวหน้าวัยรุ่น ดูแลยังไง เริ่มจากสามขวดก็พอ

คลีนเซอร์อ่อนโยนหนึ่งขวด มอยส์เจอไรเซอร์เนื้อบางหนึ่งขวด และกันแดดที่ไม่อุดตันอีกหนึ่งหลอด แค่นี้ก็ครอบคลุมสิ่งที่ผิวหน้าวัยรุ่นส่วนใหญ่ต้องการแล้ว ถ้าเริ่มมีสิว ค่อยเพิ่มยาแต้มสิวที่ซื้อได้จากร้านขายยาอีกหนึ่งตัว รูทีนสิบขั้นที่เห็นในคลิปไม่ได้ช่วยผิววัยนี้มากกว่า และบ่อยครั้งทำให้ระคายเคืองจนสิวเห่อกว่าเดิม

ทำไมผิววัยรุ่นถึงมันและเป็นสิวง่าย

ข้อมูลของ KidsHealth อธิบายว่า ฮอร์โมนที่เปลี่ยนแปลงช่วงเข้าวัยหนุ่มสาวทำให้ต่อมไขมันผลิตน้ำมันมากขึ้น ถ้าพ่อหรือแม่เคยเป็นสิวหนักตอนวัยรุ่น ลูกก็มีโอกาสเป็นมากขึ้น และสำหรับคนส่วนใหญ่ สิวจะดีขึ้นเมื่อถึงช่วงปลายวัยรุ่น

NHS อธิบายกลไกต่อว่า รูขุมขนอุดตันด้วยน้ำมันส่วนเกินและเซลล์ผิวที่ตายแล้ว จากนั้นแบคทีเรียเติบโตในรูขุมขนจนเกิดการอักเสบเป็นหนอง ผลิตภัณฑ์ที่มันเยิ้มบนผิวหรือบนผมก็เป็นตัวเร่งได้

เข้าใจข้อนี้แล้วจะเห็นว่าเป้าหมายไม่ใช่การกำจัดความมันให้หมด แต่เป็นการไม่ให้รูขุมขนอุดตันเพิ่ม และไม่ทำให้ผิวอักเสบจากการดูแลที่แรงเกินไป

สามขวดแรก เลือกอย่างไรให้ไม่เปลือง

ขวด	หน้าที่	คำบนฉลากที่ควรมองหา	ที่ควรเลี่ยง
คลีนเซอร์	ล้างเหงื่อ ความมัน กันแดด	gentle, noncomedogenic, ไม่มีน้ำหอม	สครับเม็ดหยาบ สบู่ก้อนที่ทำให้ตึง
มอยส์เจอไรเซอร์	กันผิวแห้งจากการล้างและยาแต้มสิว	oil-free, noncomedogenic, เนื้อเจลหรือโลชั่น	ครีมเนื้อหนาที่มีน้ำมันเยอะ
กันแดด	กันผิวไหม้และรอยดำหลังสิวเข้มขึ้น	broad spectrum, SPF 30 ขึ้นไป, noncomedogenic	สูตรมันวาวสำหรับใช้ที่ทะเล

KidsHealth แนะนำให้เลือกกันแดดและเครื่องสำอางที่เขียนว่า noncomedogenic หรือ nonacnegenic ซึ่งหมายถึงทดสอบแล้วว่าไม่อุดรูขุมขน

ทำไมคนผิวมันยังต้องใช้มอยส์เจอไรเซอร์ AAD อธิบายว่าการทำให้ผิวแห้งเกินไปด้วยแอสทริงเจนต์ แอลกอฮอล์ หรือยาแต้มสิวที่ทาเยอะ จะทำให้ผิวระคายเคือง และแนะนำให้ทามอยส์เจอไรเซอร์สำหรับผิวเป็นสิววันละ 2 ครั้ง

ส่วนใครที่คิดว่าโดนแดดแล้วสิวแห้งเร็ว KidsHealth ระบุว่าผิวแทนแค่ทำให้สิวดูจางลงชั่วคราว และน้ำมันที่ผิวผลิตเพิ่มหลังโดนแดดยังทำให้สิวแย่ลงได้

ล้างหน้าวันละกี่ครั้งถึงพอดี

ทั้ง AAD และ NHS แนะนำให้ล้างหน้าวันละ 2 ครั้ง คือหลังตื่นนอนและก่อนนอน แล้วล้างเพิ่มหลังเหงื่อออกมาก เช่น หลังเล่นกีฬาหรือเรียนพละ AAD เตือนว่าการล้างหน้าหลายรอบตลอดวันทำให้ผิวระคายเคือง

วิธีล้างที่ AAD แนะนำมีรายละเอียดที่ช่วยได้จริง

1. ใช้น้ำอุ่น ไม่ใช่น้ำร้อน
2. ลูบคลีนเซอร์ด้วยปลายนิ้ววนเบาๆ ไม่ใช้ผ้าขนหนูหรือแปรงขัด
3. ล้างออกให้หมด โดยเฉพาะแนวไรผมและใต้คาง
4. ซับหน้าให้แห้ง ไม่เช็ดถู
5. ทามอยส์เจอไรเซอร์ตอนผิวยังไม่แห้งสนิท

หลังเล่นกีฬา AAD แนะนำให้ซับเหงื่อด้วยผ้าสะอาด แทนการถูเหงื่อแรงๆ ซึ่งทำให้ผิวระคายเคือง ถ้าล้างหน้าไม่ได้ทันที ซับเหงื่อไว้ก่อนแล้วล้างเมื่อถึงบ้าน รายละเอียดว่าผิวแต่ละแบบควรล้างบ่อยแค่ไหนอยู่ใน ล้างหน้าวันละกี่ครั้ง

เมื่อสิวเริ่มขึ้น เลือกยาแต้มตัวไหนก่อน

ทั้ง KidsHealth และ NHS ระบุตรงกันว่าโลชั่นหรือครีมที่มีกรดซาลิไซลิกหรือเบนโซอิลเปอร์ออกไซด์ช่วยป้องกันและลดสิวได้ และแนะนำให้ปรึกษาเภสัชกรเมื่อเลือกซื้อ

ส่วนผสม	เหมาะกับสิวแบบไหน	วิธีใช้ที่ได้ผล	สิ่งที่ต้องรู้
กรดซาลิไซลิก (BHA)	สิวอุดตัน หัวดำ หัวขาว	คลีนเซอร์หรือโทนเนอร์วันละครั้ง	ทำให้แห้งถ้าใช้หลายตัวพร้อมกัน
เบนโซอิลเปอร์ออกไซด์	สิวอักเสบตุ่มแดง มีหนอง	ทาบางๆ ทั่วบริเวณที่เป็นสิวบ่อย	ฟอกสีปลอกหมอนและผ้าขนหนู

ความผิดพลาดที่ AAD เห็นบ่อยที่สุดคือแต้มยาเฉพาะเม็ดที่ขึ้นแล้ว วิธีนี้ไม่ได้กันเม็ดใหม่ ให้ทาบางๆ ทั่วบริเวณที่สิวขึ้นประจำ เช่น หน้าผาก จมูก และคาง

ข้อที่สองคือใช้เกินฉลาก KidsHealth เตือนว่าทาเยอะกว่าที่ฉลากบอกทำให้ผิวแห้งเกินไป ซึ่งนำไปสู่การระคายเคืองและรอยแดง

ถ้าอยากรู้การใช้กรดซาลิไซลิกแบบละเอียด เช่น ความเข้มข้นที่เหมาะกับผิววัยรุ่น ดูได้ที่ กรดซาลิไซลิกรักษาสิว

AAD ระบุว่าควรใช้ยาสิวตัวหนึ่ง 6 ถึง 8 สัปดาห์ก่อนตัดสินว่าได้ผลไหม และกว่าสิวจะเคลียร์เต็มที่ใช้เวลาราว 3 ถึง 4 เดือน เปลี่ยนตัวใหม่ทุกสัปดาห์คือเหตุผลอันดับต้นๆ ที่ทำให้ผิวระคายเคืองโดยไม่เห็นผลอะไรเลย

ตามเทรนด์แล้วผิวพัง สิ่งที่วัยรุ่นไม่ต้องใช้

คลิปสกินแคร์ทำให้หลายคนซื้อของที่ผิววัยนี้ยังไม่ต้องการ หรือใช้ในวิธีที่เสี่ยง

• เซรั่มชะลอวัยและครีมลดริ้วรอย ผิววัยรุ่นยังไม่ต้องการสิ่งเหล่านี้ และส่วนผสมบางตัวทำให้ผิวไวต่อการระคายเคือง
• ซ้อนกรดผลัดเซลล์หลายตัว เช่น AHA ซ้อน BHA ซ้อนเรตินอล ผลที่ได้มักเป็นผิวแสบแดงลอก แล้วสิวขึ้นเพิ่มเพราะผิวอักเสบ
• สูตรทำเองจากครัว เช่น มะนาว ยาสีฟัน หรือเบกกิ้งโซดา มีความเป็นกรดด่างที่ผิดจากผิวมาก ทำให้ผิวไหม้หรือเกิดรอยดำ
• มาสก์ลอกสิวเสี้ยนทุกวัน ดึงผิวชั้นบนออกพร้อมกัน ทำให้รูขุมขนแดงและกว้างขึ้นในสายตา
• ใช้แปรงล้างหน้าไฟฟ้าแรงๆ ทุกวัน เข้าข่ายการขัดผิวที่ AAD บอกว่าทำให้สิวกำเริบ

หลักง่ายๆ คือถ้าผลิตภัณฑ์ไหนทำให้แสบทุกครั้งที่ทา ให้หยุด ไม่ต้องอดทนรอว่าจะดีขึ้น

ผม หมวก และเครื่องสำอาง ตัวการที่ไม่ได้อยู่ในขวดสกินแคร์

สิวที่ขึ้นเป็นแนวตามไรผมหรือหน้าผาก หลายครั้งมาจากของที่ไม่ได้ทาบนหน้าโดยตรง KidsHealth แนะนำให้เก็บสเปรย์และเจลแต่งผมให้ห่างจากหน้า และสระผมยาวที่ปรกหน้าบ่อยๆ ส่วนเครื่องสำอางต้องล้างออกทุกคืน

AAD เพิ่มอีกสองข้อที่วัยรุ่นทำบ่อย คือการยืมเครื่องสำอาง แปรง หรือพัฟของเพื่อน ซึ่งพาแบคทีเรีย น้ำมัน และเซลล์ผิวของคนอื่นมาอุดรูขุมขนเรา และการนอนทั้งที่ยังแต่งหน้า ซึ่งทำให้เกิดสิวได้แม้เป็นเครื่องสำอางแบบไม่อุดตัน ถ้าเหนื่อยจนล้างหน้าไม่ไหว ใช้แผ่นเช็ดเครื่องสำอางแบบไม่อุดตันไปก่อน

สิวหน้าผากมีตัวการเฉพาะอีกหลายอย่าง เช่น หมวกกันน็อก ผ้าคาดผม และน้ำมันใส่ผม อ่านต่อได้ที่ สิวที่หน้าผาก เกิดจากอะไร

บีบสิวเองได้ไหม

ทั้ง KidsHealth, NHS และ AAD ตอบเหมือนกันว่าไม่ควรบีบหรือแกะ การบีบดันหนอง เซลล์ผิว และแบคทีเรียให้ลึกลงไปอีก ทำให้อักเสบ เจ็บ และเป็นแผลเป็นถาวร

ถ้าห้ามมือตัวเองไม่ได้จริงๆ ให้ใช้แผ่นแปะสิวไฮโดรคอลลอยด์ปิดไว้ ช่วยดูดน้ำหนองจากสิวหัวขาวที่อยู่ตื้น และกันไม่ให้นิ้วไปแตะ ดูวิธีใช้ใน แผ่นแปะสิว ใช้ยังไง

เมื่อไหร่ควรบอกพ่อแม่และไปหาหมอ

NHS แนะนำให้ไปพบแพทย์เมื่อ

• ใช้ยาที่ซื้อเองแล้วสิวไม่ดีขึ้น
• สิวขึ้นเยอะ หรือเป็นตุ่มลึก เจ็บ หรือทิ้งแผลเป็น
• ผิวรอบสิวร้อน บวม แดง ซึ่งเป็นสัญญาณติดเชื้อ
• สิวทำให้รู้สึกแย่ ไม่อยากไปโรงเรียน หรือกระทบสุขภาพจิต

ข้อสุดท้ายสำคัญไม่แพ้ข้ออื่น สิวไม่ได้เป็นแค่เรื่องหน้าตา ถ้ามันทำให้เครียดหรือแยกตัว ก็นับเป็นเหตุผลที่ควรรักษาให้จริงจัง

แพทย์มีตัวเลือกที่ร้านขายยาไม่มี เช่น เรตินอยด์แบบทา ยาปฏิชีวนะแบบทาและแบบกิน ยาคุมกำเนิดเพื่อคุมฮอร์โมนในผู้หญิง และไอโซเทรติโนอินสำหรับสิวรุนแรง ตามที่ NHS ระบุ ยาเหล่านี้ต้องใช้ภายใต้การดูแลของแพทย์ทุกตัว

สำหรับพ่อแม่ ถ้าลูกมีสิวอักเสบเป็นตุ่มใหญ่หรือเริ่มมีหลุม อย่ารอให้หายเองตามวัย แผลเป็นที่เกิดตอนอายุ 15 จะยังอยู่ตอนอายุ 30

งบนักเรียน ใช้เงินกับอะไรก่อน

งบต่อเดือนโดยประมาณ	สิ่งที่ควรมี
น้อยมาก	คลีนเซอร์อ่อนโยนกับกันแดด ใช้คลีนเซอร์ล้างหน้าและทากันแดดอย่างเดียวก่อน
ปานกลาง	เพิ่มมอยส์เจอไรเซอร์เนื้อเจล
มีสิวต่อเนื่อง	เพิ่มยาแต้มสิวหนึ่งตัวจากร้านขายยา แล้วถามเภสัชกรเรื่องวิธีใช้

ราคาไม่ได้บอกว่าตัวไหนดีกว่า คลีนเซอร์และมอยส์เจอไรเซอร์ราคาในร้านขายยาที่ไม่มีน้ำหอมทำงานได้ไม่ต่างจากขวดแพง สิ่งที่ต้องดูคือคำว่า noncomedogenic และเลข อย. บนฉลาก

ถ้าผิวคุณเป็นแบบนี้ ให้เริ่มที่...

• ผิวมันแต่ยังไม่ค่อยมีสิว คลีนเซอร์อ่อนโยนเช้าเย็น เจลบางๆ และกันแดดตอนเช้า ยังไม่ต้องเพิ่มอะไร
• มีสิวอุดตันเม็ดเล็กเต็มหน้าผากหรือจมูก เพิ่มคลีนเซอร์ที่มีกรดซาลิไซลิกวันละครั้ง ตรวจดูน้ำมันใส่ผมและหมวกที่ใช้ทุกวัน
• มีสิวอักเสบตุ่มแดงไม่กี่เม็ด ทาเบนโซอิลเปอร์ออกไซด์บางๆ ทั่วบริเวณ ให้เวลา 6 ถึง 8 สัปดาห์
• ผิวแห้งลอกหลังใช้ยาแต้มสิว ลดความถี่เป็นวันเว้นวัน และทามอยส์เจอไรเซอร์ทุกครั้งหลังล้างหน้า
• สิวเป็นตุ่มลึก เจ็บ หรือเริ่มมีหลุม ไปพบแพทย์ผิวหนัง ไม่ต้องลองยาที่ซื้อเองเพิ่ม

เวลา	ขั้นตอน
เช้า	ล้างหน้า, มอยส์เจอไรเซอร์เนื้อบาง, กันแดด SPF 30 ขึ้นไป
หลังกีฬา	ซับเหงื่อ แล้วล้างหน้าเมื่อทำได้
ก่อนนอน	ล้างเครื่องสำอางและกันแดด, ล้างหน้า, ยาแต้มสิวถ้ามี, มอยส์เจอไรเซอร์