พื้น SPC กันน้ำจริงแค่ไหน และปูทับพื้นเดิมได้เมื่อไร

พื้น SPC กันน้ำได้ที่ตัวแผ่น แผ่นไม่ดูดน้ำและไม่พองแบบพื้นลามิเนตแกนไม้ แต่ระบบพื้นทั้งผืนไม่ได้กันน้ำ น้ำที่หกแล้วไม่เช็ดจะซึมผ่านรอยต่อคลิกล็อกและช่องเว้นรอบห้อง ลงไปขังใต้แผ่นได้ ส่วนการปูทับพื้นเดิม ทำได้เมื่อพื้นเดิมแข็ง ไม่ร่อน และเรียบตามเกณฑ์ของผู้ผลิต ซึ่งเป็นเหตุผลหลักที่คนเลือก SPC ในงานรีโนเวท

ผมชอบ SPC ในงานรีโนเวทคอนโดและทาวน์โฮมที่ไม่อยากสกัดกระเบื้องเดิม แต่ก็เห็นงาน SPC ที่ต้องรื้อภายในปีแรกอยู่หลายงาน สาเหตุแทบทั้งหมดอยู่ที่การติดตั้ง ไม่ได้อยู่ที่ตัวแผ่น

SPC ต่างจากไวนิลแบบอื่นตรงไหน

SPC ย่อมาจาก stone plastic composite หรือ stone polymer composite แกนกลางของแผ่นทำจากผงหินปูนผสมพีวีซี อัดเป็นแผ่นแข็ง ด้านบนเป็นฟิล์มพิมพ์ลายและชั้นผิวใสกันสึก ด้านล่างหลายรุ่นติดโฟมรองพื้นมาให้ ขอบแผ่นเป็นระบบคลิกล็อก

ความแข็งของแกนคือความต่างหลักจากไวนิลแบบแผ่นบางที่ต้องทากาว แผ่นแข็งปิดความไม่เรียบเล็กน้อยของพื้นได้ดีกว่า และยืดหดตามอุณหภูมิน้อยกว่าไวนิลแกนอ่อน ภาพรวมของไวนิลทุกประเภทอยู่ในพื้นไวนิล และแบบแผ่นกาวอยู่ในกระเบื้องยางไวนิล

ชนิด	แกน	ติดตั้ง	น้ำ	ปูทับกระเบื้องเดิม
SPC	ผงหินปูน + พีวีซี แข็ง	คลิกล็อกลอยตัว	แผ่นไม่ดูดน้ำ	ทำได้ถ้าพื้นเรียบ
WPC ไวนิล	พีวีซีโฟม ผสมสารเติมแต่ง	คลิกล็อกลอยตัว	แผ่นไม่ดูดน้ำ	ทำได้ นุ่มเท้ากว่า บุบง่ายกว่า
ไวนิลแผ่นกาว (LVT)	พีวีซีบาง ยืดหยุ่น	ทากาวเต็มพื้น	แผ่นไม่ดูดน้ำ	ต้องปรับผิวให้เรียบมาก ร่องกระเบื้องเดิมจะโผล่
ลามิเนต	แผ่นใยไม้อัดแรงสูง (HDF)	คลิกล็อกลอยตัว	แกนบวมเมื่อโดนน้ำ	ทำได้ถ้าพื้นแห้ง

ชื่อทางการค้าในไทยใช้ปนกันมาก บางร้านเรียก SPC ว่ากระเบื้องยางคลิกล็อก บางร้านเรียกไม้ปูพื้นกันน้ำ ให้ดูที่สเปกว่าแกนเป็นอะไร หนาเท่าไร และชั้นผิวใสหนากี่มิลลิเมตร

กันน้ำแค่ไหน ในห้องไหนใช้ได้

ตัวแผ่น SPC จุ่มน้ำแล้วไม่บวม ข้อนี้จริง ห้องที่เหมาะคือห้องนอน ห้องนั่งเล่น ห้องทำงาน และครัวที่น้ำหกเป็นครั้งคราวแล้วเช็ดทันที

ห้องที่ผมไม่แนะนำ แม้ผู้ขายจะบอกว่ากันน้ำร้อยเปอร์เซ็นต์

• พื้นห้องน้ำโซนอาบน้ำ น้ำขังเป็นประจำ ไหลลงร่องตลอด ใต้แผ่นจะชื้นตลอดและส่งกลิ่น
• พื้นชั้นล่างที่ติดดินและมีประวัติน้ำซึมจากพื้น หรือบ้านที่น้ำเคยท่วม น้ำท่วมใต้พื้นลอยตัวต้องรื้อออกมาตากทั้งผืน
• ระเบียงที่โดนแดดและฝนตรง ความร้อนจากแดดทำให้แผ่นขยายตัวมาก และแสง UV ทำให้ผิวซีด

จุดที่น้ำมักเข้าใต้พื้นในบ้านจริงคือหน้าห้องน้ำ ใต้ซิงก์ครัว และรอบเครื่องซักผ้า ถ้าจะปู SPC ในบริเวณเหล่านี้ ให้ยาแนวช่องรอบขอบด้วยวัสดุยืดหยุ่นเฉพาะจุดที่ผู้ผลิตอนุญาต และวางถาดรองใต้เครื่องซักผ้า

ระยะเว้นขอบ และสิ่งที่ห้ามยึดตาย

พื้นลอยตัวคือพื้นที่วางบนพื้นเดิมโดยไม่ยึดติด แผ่นทั้งผืนเกาะกันด้วยคลิกล็อก และขยับได้ทั้งผืนตามอุณหภูมิ คู่มือติดตั้งด่วนของ RW Supply + Design สำหรับ SPC แบบลอยตัว ระบุเงื่อนไขไว้ชัด

• เว้นระยะรอบขอบห้องอย่างน้อย 1/2 นิ้ว (ราว 12 มิลลิเมตร) ไม่ว่าแผ่นจะหนาเท่าไร
• พื้นที่ยาวเกิน 25 ฟุต (ราว 7.6 เมตร) ให้เพิ่มระยะเว้นอีก 1/16 นิ้ว ทุก ๆ 3 ฟุตที่ยาวเพิ่ม
• ห้ามทากาว ห้ามยาแนว และห้ามยิงตะปูยึดแผ่นกับพื้น
• เว้นระยะรอบสิ่งที่ตั้งตายทุกชิ้น เช่นตู้ครัว ตู้บิลต์อิน และขาโต๊ะที่ยึดพื้น
• ใช้บล็อกตอกเวลาต่อแผ่น ห้ามตอกที่ขอบแผ่นตรง ๆ

ระยะเว้นของยี่ห้ออื่นต่างไปได้ ตัวเลขที่ต้องยึดคือคู่มือของรุ่นที่ซื้อ ประเด็นที่เหมือนกันทุกยี่ห้อคือพื้นลอยตัวต้องลอยจริง

ห้องในไทยที่มีหน้าต่างกระจกบานใหญ่ฝั่งตะวันตก แดดบ่ายส่องพื้นตรงจะทำให้แผ่นร้อนกว่าส่วนอื่นของห้อง ม่านหรือฟิล์มกรองแสงช่วยลดการขยายตัวของพื้นได้ และช่วยกันผิวซีดด้วย

ปูทับพื้นเดิม ตรวจอะไรก่อน

SPC ถูกเลือกในงานรีโนเวทเพราะปูทับกระเบื้องเดิมได้ ไม่ต้องสกัด ไม่มีฝุ่น และเสร็จในหนึ่งถึงสองวันสำหรับคอนโดขนาดกลาง แต่พื้นเดิมต้องผ่านเงื่อนไขก่อน

1. เคาะกระเบื้องเดิมทุกแผ่นด้วยด้ามไขควงหรือค้อนยาง แผ่นที่เสียงก้องหรือขยับต้องซ่อมก่อน วิธีซ่อมดูได้ที่ซ่อมกระเบื้องร่อน
2. ทาบไม้บรรทัดยาวตรวจความเรียบตามเกณฑ์ในคู่มือของผู้ผลิต จุดยุบเกินเกณฑ์ต้องปรับด้วยวัสดุปรับระดับ
3. ร่องยาแนวกว้างหรือลึกมาก ให้ปาดปรับให้เสมอก่อน ไม่อย่างนั้นแผ่นบางจะยุบตามร่องจนเห็นเป็นเส้น
4. ตรวจความชื้นของพื้น คู่มือของ RW กำหนดให้ปูแผ่นกันชื้นพลาสติกหนา 6 มิล (ราว 0.15 มิลลิเมตร) บนพื้นคอนกรีตที่ไม่ได้ลอยอยู่เหนือพื้นที่ปรับอากาศ ในบ้านไทยหมายถึงพื้นชั้นล่างที่วางบนดินเกือบทุกหลัง
5. วัดความสูงประตู พื้นใหม่หนาขึ้นหลายมิลลิเมตร ประตูอาจต้องตัดขอบล่าง และต้องมีคิ้วจบที่ธรณีประตู

ผู้ผลิตยังแนะนำให้ตรวจแผ่นก่อนติดตั้ง คู่มือของ RW ระบุว่าให้ตรวจสีและตำหนิก่อนปู และยอมรับตำหนิในระดับไม่เกิน 5 เปอร์เซ็นต์ เปิดกล่องดูก่อนเรียกช่างจะดีกว่ามาพบตอนปูไปครึ่งห้อง

สารระเหยและฉลากรับรอง

พื้นไวนิลทุกชนิดรวมถึง SPC เป็นผลิตภัณฑ์พลาสติก มีกลิ่นช่วงแรกหลังเปิดกล่องและหลังปู EPA ระบุว่าวัสดุก่อสร้างและของตกแต่งเป็นแหล่งหนึ่งของสารอินทรีย์ระเหยง่ายในบ้าน และระดับในบ้านมักสูงกว่านอกบ้านได้ถึงราว 10 เท่า แนวทางที่ EPA ให้คือเพิ่มการระบายอากาศและทำตามคำแนะนำบนฉลาก

ถ้าจะปูในห้องนอนเด็กหรือห้องที่ปิดแอร์ทั้งคืน ให้มองหาผลิตภัณฑ์ที่มีฉลากรับรองการปล่อยสาร ตัวอย่างหนึ่งคือ FloorScore ของสถาบันวัสดุปูพื้นยืดหยุ่น (RFCI) ซึ่งรับรองโดยหน่วยงานอิสระว่าผลิตภัณฑ์ผ่านเกณฑ์การปล่อยสารอินทรีย์ระเหยง่ายตามข้อกำหนด CA Section 01350 ของรัฐแคลิฟอร์เนีย ฉลากนี้ไม่ใช่ข้อบังคับในไทย แต่ถ้ามี ก็เป็นหลักฐานที่ตรวจสอบได้มากกว่าคำว่าปลอดสารบนโบรชัวร์

หลังปูเสร็จ เปิดหน้าต่างและพัดลมระบายอากาศหลายวันก่อนกลับเข้าไปนอน

ดูแลพื้น SPC หลังปู

พื้น SPC ดูแลง่ายกว่าพื้นไม้ทุกชนิด แต่มีสามเรื่องที่ทำให้พื้นอายุสั้นลงโดยไม่รู้ตัว

เรื่องแรกคือทรายและฝุ่นหิน ทรายที่ติดรองเท้าเข้ามาทำหน้าที่เหมือนกระดาษทราย ขัดชั้นผิวใสกันสึกทุกครั้งที่เดิน พรมเช็ดเท้าหน้าประตูและการกวาดหรือดูดฝุ่นบ่อย ๆ ช่วยยืดอายุชั้นผิวได้มาก

เรื่องที่สองคือขาเฟอร์นิเจอร์ ขาเก้าอี้และโต๊ะที่เป็นโลหะหรือไม้เปลือยจะทิ้งรอยขีดเมื่อลาก และกดเป็นรอยบุ๋มถ้าน้ำหนักลงจุดเล็ก ติดแผ่นสักหลาดใต้ขาทุกชิ้น และใช้แผ่นรองใต้เก้าอี้ล้อเลื่อน

เรื่องที่สามคือการถูพื้น ใช้ไม้ถูพื้นบิดหมาดกับน้ำยาที่เป็นกลาง ไม่ใช้น้ำยาที่มีตัวทำละลายแรงหรือเครื่องอบไอน้ำ ความร้อนและไอน้ำแทรกเข้ารอยต่อได้ และอาจทำให้ชั้นผิวด้านหรือหลุดลอก

ถ้าแผ่นใดเสียหาย พื้นลอยตัวเปลี่ยนแผ่นได้ แต่ต้องรื้อไล่จากผนังด้านที่ใกล้ที่สุดเข้ามา จึงควรเก็บแผ่นสำรองจากล็อตเดียวกันไว้สองสามแผ่น

ความหนา ชั้นผิว และราคาที่ควรเทียบ

ตัวเลขที่เปลี่ยนคุณภาพการใช้งานมีสามตัว

ตัวเลข	ผลต่อการใช้งาน	ข้อสังเกต
ความหนาแกน	แกนหนาปิดความไม่เรียบของพื้นได้ดีกว่า เดินแล้วแน่นกว่า	ความหนารวมบนกล่องมักนับโฟมรองด้วย ให้ถามความหนาแกน
ชั้นผิวใสกันสึก (wear layer)	หนาขึ้น ทนรอยขีดข่วนและรอยเลื่อนเก้าอี้ได้นานขึ้น	บ้านที่มีสัตว์เลี้ยงหรือเก้าอี้ล้อควรเลือกชั้นผิวหนา
โฟมรองพื้น	ลดเสียงเดิน ลดความรู้สึกแข็ง	ถ้าแผ่นติดโฟมมาแล้ว ไม่ควรปูโฟมเสริมอีกชั้นโดยที่ผู้ผลิตไม่อนุญาต

เวลาเทียบราคา ให้ขอใบเสนอราคาแยกค่าแผ่น ค่าแผ่นกันชื้น ค่าปรับพื้น ค่าบัวและคิ้ว และค่าแรงต่อตารางเมตร ราคาแผ่นต่อตารางเมตรที่ต่ำมักมาพร้อมแกนบางหรือชั้นผิวบาง และงานรีโนเวทที่พื้นเดิมต้องปรับเยอะ ค่าปรับพื้นอาจสูงกว่าที่คาดไว้

ถ้ายังลังเลระหว่าง SPC กับลามิเนตหรือไม้จริงสำหรับห้องนอน ดูการเทียบเรื่องความชื้นและอายุการใช้งานที่พื้นลามิเนตกับไม้จริง และถ้ากำลังเลือกพื้นทั้งบ้าน เริ่มจากเลือกพื้นบ้าน

SPC เหมาะกับบ้านคุณไหม

SPC เป็นตัวเลือกที่ดีเมื่อ

• ต้องการปูทับกระเบื้องเดิมที่แข็งแรงดี เพื่อเลี่ยงงานสกัด
• อยู่คอนโดที่ต้องจบงานเร็วและเสียงดังน้อย
• ห้องมีน้ำหกบ้าง เช่นครัวหรือห้องเด็ก และคนในบ้านเช็ดทันที
• อยากได้ผิวลายไม้ที่ไม่บวมน้ำแบบลามิเนต

ควรคิดใหม่เมื่อ

• พื้นชั้นล่างมีน้ำซึมขึ้นจากดินเป็นประจำ หรือบ้านอยู่ในพื้นที่น้ำท่วม
• ห้องจะมีตู้บิลต์อินหลายชุดที่ต้องวางบนพื้น
• พื้นเป็นห้องน้ำโซนเปียกหรือระเบียงรับแดดฝน
• อยากได้พื้นที่ขัดซ่อมผิวได้ในอีกสิบปี ซึ่ง SPC ทำไม่ได้ ผิวสึกแล้วต้องเปลี่ยนแผ่น

สำหรับห้องที่พื้นเดิมมีปัญหาความชื้น ให้ช่างวัดความชื้นพื้นด้วยเครื่องวัดก่อนตัดสินใจปูพื้นลอยตัวทุกชนิด ตัวเลขจากเครื่องวัดจะบอกได้แน่นอนกว่าการเอามือแตะ