กระเบื้องยาง แบบแผ่นกาวหรือคลิกล็อก เลือกตามห้องและสภาพพื้นเดิม

ช่างหน้างานมักแบ่งกระเบื้องยางเป็นสามกลุ่มตามวิธียึด คือแผ่นกาวในตัว ปูกาวทั้งแผ่น และคลิกล็อก ถ้าพื้นปูนเรียบดีและงบจำกัด แผ่นกาวในตัวคือทางเลือกที่ถูกที่สุด ถ้าพื้นเดิมไม่เรียบหรือเป็นกระเบื้องเก่ามีร่องยาแนวลึก คลิกล็อกชนิดหนาจะให้อภัยพื้นได้มากกว่า ส่วนห้องที่คนเดินเยอะอย่างร้านค้าในบ้านหรือทางเดินหลัก แบบปูกาวทั้งแผ่นอยู่ได้นานกว่า

รู้ก่อนว่าที่ขายในร้านเป็นแบบไหน

ในร้านวัสดุ คำว่ากระเบื้องยางใช้เรียกแผ่นพีวีซีหลายแบบรวมกัน ถ้าดูแค่ลายไม้บนกล่องจะแยกไม่ออกว่าแผ่นไหนเหมาะกับห้องไหน ให้ดูสามอย่างคือวิธียึด ความหนารวม และความหนาของชั้นผิวใส

แบบ	ความหนารวมโดยทั่วไป	วิธียึด	เหมาะกับ
แผ่นกาวในตัว (peel and stick)	ประมาณ 1.2-2 มม.	ลอกแผ่นรองหลังแล้วแปะกับพื้น	ห้องเล็ก ห้องเช่า งานชั่วคราว
ปูกาวทั้งแผ่น (glue down)	ประมาณ 2-3 มม.	ทากาวพื้นแล้ววางแผ่น	ห้องนั่งเล่น ทางเดิน พื้นที่ใช้งานหนัก
คลิกล็อก (SPC / LVT)	ประมาณ 4-6 มม.	ลิ้นล็อกต่อกัน วางลอยบนพื้น	พื้นไม่เรียบเล็กน้อย ปูทับกระเบื้องเดิม

ตัวเลขความหนาด้านบนเป็นช่วงที่พบบ่อยในตลาด ยี่ห้อต่างกันได้ ควรอ่านข้อมูลผลิตภัณฑ์ของรุ่นนั้นเอง ถ้าอยากรู้ว่าพื้นไวนิลโดยรวมมีกี่ชั้นและต่างจากลามิเนตอย่างไร อ่านต่อที่ พื้นไวนิล ส่วนบทความนี้เน้นเรื่องเลือกแบบที่ตรงกับบ้านและขั้นตอนหน้างาน

ชั้นผิวใสหนากี่มิลลิเมตรถึงควรซื้อ

ส่วนที่สึกก่อนคือชั้นผิวใสด้านบน ความหนารวมของแผ่นไม่ได้บอกส่วนนี้ ร้านบางแห่งโชว์แผ่นหนา 5 มม. แต่ชั้นผิวบางมาก ซื้อมาแล้วเดินสองปีลายตรงทางเดินก็จางเป็นแนว

แนวคิดที่ใช้ตัดสินใจง่ายๆ คือแบ่งตามคนที่เดินในห้อง

• ห้องนอนหรือห้องที่คนน้อยและเดินเท้าเปล่า ชั้นผิวบางก็พอ
• ห้องนั่งเล่นที่มีเก้าอี้ลากและเด็กวิ่ง ควรเลือกรุ่นที่ระบุชั้นผิวหนาขึ้น และมีค่ารับประกันสำหรับงานพักอาศัยเป็นลายลักษณ์อักษร
• ห้องที่มีล้อเลื่อน เช่น เก้าอี้ทำงานแบบมีล้อ ให้ใช้แผ่นรองเก้าอี้หรือเปลี่ยนล้อเป็นล้อยางนุ่ม เพราะล้อแข็งทำให้ผิวเป็นรอยเร็วกว่าการเดินปกติหลายเท่า

ราคาต่างกันตามชั้นผิวชัดเจน เมื่อเทียบสองรุ่นที่ลายเหมือนกันแต่ชั้นผิวต่างกัน ส่วนต่างราคาต่อตารางเมตรมักไม่มาก แต่ให้อายุใช้งานต่างกันมาก

เตรียมพื้นปูน ตัวเลขที่ผู้ผลิตกำหนด

ปัญหาที่พบได้บ่อยที่สุดในงานกระเบื้องยางคือเริ่มปูทั้งที่พื้นยังไม่พร้อม แผ่นบางเผยทุกความไม่เรียบของพื้นเดิมให้เห็นเป็นลูกคลื่น และความชื้นจากพื้นปูนทำให้กาวไม่ยึดหรือแผ่นพอง

เอกสารติดตั้งของผู้ผลิตที่ใช้เป็นแนวอ้างอิงในงานประเภทนี้กำหนดความเรียบของพื้นคอนกรีตไว้ว่าต้องเรียบภายใน 1/8 นิ้วต่อ 6 ฟุต หรือ 3/16 นิ้วต่อ 10 ฟุต ซึ่งแปลงเป็นหน่วยเมตริกได้ประมาณ 3 มม. ต่อ 1.8 ม. และประมาณ 5 มม. ต่อ 3 ม. ใช้ไม้บรรทัดอลูมิเนียมหรือเหล็กฉากตรงยาว 2 ม. วางบนพื้น แล้วสอดสันตะไบหรือเทปวัดช่องว่างใต้ไม้บรรทัด

เรื่องความชื้น เอกสารเดียวกันระบุเกณฑ์ทดสอบพื้นปูนด้วยวิธีมาตรฐาน เช่น ความชื้นสัมพัทธ์ในเนื้อคอนกรีตไม่เกิน 90-95 เปอร์เซ็นต์ตามรุ่นผลิตภัณฑ์ และค่า pH ของผิวคอนกรีตอยู่ระหว่าง 7-10 ที่บ้านทั่วไปไม่มีเครื่องวัดเหล่านี้ ให้ใช้วิธีง่ายๆ แทนก่อนตัดสินใจ

1. ปิดพลาสติกใสแผ่นประมาณ 50 x 50 ซม. ทับพื้นด้วยเทปกาวรอบด้าน ทิ้งไว้ 24-48 ชั่วโมง
2. ถ้าเห็นหยดน้ำใต้พลาสติกหรือพื้นปูนเข้มขึ้นชัด แปลว่าความชื้นยังสูง ต้องหาต้นเหตุก่อน เช่น น้ำซึมจากใต้พื้นหรือผนังติดห้องน้ำ
3. พื้นปูนใหม่ที่เพิ่งเทควรรออย่างน้อยหลายสัปดาห์ให้แห้ง ผู้ผลิตและวิศวกรผู้ควบคุมงานจะกำหนดเวลาที่เหมาะกับความหนาพื้น

ถ้าบ้านชั้นล่างมีปัญหาความชื้นขึ้นมาจากพื้นดินซ้ำๆ ให้แก้ที่ต้นเหตุก่อน ไม่ควรเอาแผ่นปิดทับ

อุณหภูมิและเวลาปรับสภาพแผ่น

เอกสารของผู้ผลิตให้วางแผ่นไว้ในห้องที่จะปู 24-48 ชั่วโมงก่อนติดตั้ง และรักษาอุณหภูมิห้องช่วงประมาณ 18-29 องศาเซลเซียส (65-85 องศาฟาเรนไฮต์) ก่อน ระหว่าง และหลังปู ในบ้านที่ไม่เปิดแอร์ ช่วงเดือนเมษายนอากาศร้อนจัด ควรเลือกเวลาปูช่วงเช้าและเปิดพัดลมหมุนเวียน

ปูทับกระเบื้องเดิมหรือรื้อก่อนดี

บ้านรุ่นเก่ามักมีพื้นกระเบื้องเซรามิกหรือโมเสกอยู่แล้ว คำถามคือปูทับได้ไหม คำตอบมีเงื่อนไขสามข้อ

• กระเบื้องเดิมทุกแผ่นต้องแน่น เคาะแล้วไม่โพรง ส่วนหลุดล่อนซ่อมหรืออุดให้เรียบก่อน ดูวิธีตรวจในบทความเรื่อง ปูกระเบื้อง
• ร่องยาแนวต้องอุดเสมอหน้าด้วยวัสดุปรับระดับ ถ้าปล่อยร่องกว้าง 3-5 มม. ไว้ แผ่นกาวบางจะยุบตามร่องเป็นลายตารางหมากรุกภายในไม่กี่เดือน
• ความสูงพื้นหลังปูเพิ่มต้องไม่ชนวงกบประตูหรือบัวเชิงผนังเดิม แผ่นคลิกล็อกหนา 5 มม. บวกโฟมรองอาจทำให้ประตูเปิดไม่สุด

ถ้าปูทับพื้นเดิมที่เป็นกระเบื้องดินเผาผิวนูนด้วยแผ่นกาว ลายของกระเบื้องเดิมอาจโผล่ผ่านแผ่นใหม่ทั้งห้อง ทางแก้คือปาดปูนปรับระดับทั้งพื้นก่อน ไม่ใช่อุดเฉพาะร่อง

ระวังพื้นเก่าที่อาจมีแร่ใยหิน

บ้านรุ่นเก่าบางหลังใช้แผ่นยางหรือแผ่นไวนิลสี่เหลี่ยมปูพื้นมาก่อน และอาจมีแผ่นรองหลังหรือกาวผสมแร่ใยหิน เอกสารติดตั้งของผู้ผลิตเตือนไว้ชัดว่าห้ามขัดแห้ง ขูดแห้ง เจาะ เลื่อย หรือทุบสับพื้นเก่าโดยไม่รู้ที่มา ให้ถือว่ามีแร่ใยหินไว้ก่อนจนกว่าจะพิสูจน์ได้ว่าไม่มี และให้ดูแนวปฏิบัติการรื้อวัสดุปูพื้นของสมาคมวัสดุปูพื้นไวนิลสหรัฐ (RFCI)

เลือกแบบตามห้อง

ห้อง	แบบที่ผมเลือกก่อน	เหตุผล
ห้องนอนชั้นบนพื้นปูนเรียบ	ปูกาวทั้งแผ่น หรือคลิกล็อก	เสียงเดินเงียบ แผ่นนิ่งไม่ขยับ
ห้องนั่งเล่นเปิดโล่งรับแดดบ่าย	คลิกล็อกชนิดแกนแข็ง	ทนการขยายตัวจากความร้อนดีกว่าแบบแผ่นบาง ต้องเว้นช่องขอบผนัง
ห้องเช่าหรือคอนโดที่ต้องคืนสภาพ	แผ่นกาวในตัวหรือคลิกล็อก	รื้อออกได้ง่ายกว่า ลดรอยกาวบนพื้นปูนเดิม
ครัวเปิดมีเกาะกลาง	ปูกาวทั้งแผ่นที่ชั้นผิวหนา	ทนรอยลากของและหยดน้ำมันได้ดีกว่าชั้นผิวบาง
ห้องน้ำแห้งแยกโซนเปียก	ปูกาวทั้งแผ่น ซีลขอบด้วยซิลิโคน	ลดโอกาสน้ำซึมใต้แผ่น

พื้นที่ใกล้กระจกบานใหญ่ที่แดดส่องตรงตลอดบ่าย ให้ติดฟิล์มกรองแสงหรือผ้าม่าน เพราะพีวีซีขยายตัวเมื่อร้อน และสีบางรุ่นซีดเมื่อโดนแดดจัดซ้ำทุกวัน เรื่องวัสดุกันความร้อนจากแสงแดดดูแนวทางเพิ่มในบทความ วิธีเลือกพื้นบ้าน

ลำดับปูแผ่นกาวและแผ่นคลิกล็อก

ถ้าจะปูเอง งานแผ่นกาวในตัวและคลิกล็อกในห้องขนาดเล็กทำเองได้ ส่วนห้องใหญ่หรือแบบปูกาวทั้งแผ่นควรให้ช่าง

แบบแผ่นกาวในตัว

1. กวาดและดูดฝุ่นพื้นให้สะอาด เช็ดคราบมันด้วยน้ำยาที่ผู้ผลิตแนะนำ
2. ลากเส้นศูนย์กลางห้องสองแนวตั้งฉากกัน เริ่มวางแผ่นแรกที่จุดตัดเพื่อให้แผ่นตัดขอบสองด้านกว้างเท่ากัน
3. ลอกแผ่นรองหลังทีละแผ่น วางแล้วกดจากกลางออกขอบเพื่อไล่ฟองอากาศ ใช้ลูกกลิ้งยางรีดซ้ำ
4. ตัดขอบด้วยมีดคัตเตอร์และไม้บรรทัดเหล็ก หลีกเลี่ยงการตัดแผ่นให้แคบกว่า 5 ซม. ที่ขอบ

แบบคลิกล็อก

1. วางโฟมรองถ้ารุ่นนั้นไม่มีแผ่นรองในตัว ห้ามซ้อนสองชั้น
2. เริ่มจากมุมที่ยาวที่สุดของห้อง วางลิ้นเข้ากับร่องแล้วกดล็อก เหลื่อมรอยต่อของแถวถัดไปอย่างน้อย 20-30 ซม.
3. เว้นช่องขอบผนังประมาณ 5-10 มม. ตามที่ผู้ผลิตกำหนด แล้วปิดด้วยบัวเชิงผนัง บัวต้องไม่กดแผ่นแน่น
4. ใต้ขาโต๊ะและตู้ใหญ่ใช้แผ่นรองขาเฟอร์นิเจอร์ ตู้บิวท์อินที่ยึดติดพื้นให้ปูแผ่นไม่ต้องลอด

เอกสารของผู้ผลิตสำหรับแบบวางลอยที่ใช้กาวรอบขอบ ระบุให้เว้นช่อง 1/8-1/4 นิ้ว (ประมาณ 3-6 มม.) สำหรับพื้นที่กว้างเกิน 20 x 20 ฟุต ห้องที่กว้างกว่า 6 เมตรควรมีรอยต่อขยายตัวกลางห้องหรือใต้วงกบ

ราคาโดยประมาณ

ตัวเลขนี้เป็นช่วงที่พบในร้านวัสดุและใบเสนอราคาทั่วไป ไม่ใช่ราคากลาง ราคาจริงขึ้นกับยี่ห้อ ความหนา พื้นที่ และจังหวัด ควรขอใบเสนอราคาอย่างน้อยสามที่

รายการ	ช่วงราคาโดยประมาณ (บาท/ตร.ม.)
แผ่นกาวในตัว วัสดุ	250-500
ปูกาวทั้งแผ่น วัสดุ	400-900
คลิกล็อกแกนแข็ง วัสดุ	500-1,200
ค่าแรงปู	80-200
ปรับระดับพื้นปูน (ถ้าจำเป็น)	150-400
บัวเชิงผนัง/อุปกรณ์ปิดขอบ	คิดแยกต่อเมตร

ห้อง 20 ตารางเมตร ตัวอย่างสมมติ คลิกล็อกราคาวัสดุ 700 บาท บวกค่าแรง 120 บาท บวกบัวเชิงผนัง รวมประมาณ 17,000-20,000 บาท ถ้าต้องปรับระดับพื้น ค่าใช้จ่ายขึ้นได้อีกหลายพันบาทตามสภาพพื้น

สำหรับกลิ่นและสารระเหย สมาคมผู้ผลิตพื้นยืดหยุ่นในอเมริกาเหนือ (RFCI) อธิบายว่า FloorScore เป็นการรับรองคุณภาพอากาศภายในอาคาร โดยหน่วยงานอิสระทดสอบการปล่อยสารอินทรีย์ระเหยตามเกณฑ์ California Section 01350 และมีพื้นยืดหยุ่นรวมทั้งกาวหลายร้อยรายการติดตราสัญลักษณ์นี้ ถ้าจะปูห้องนอนเด็ก ให้ถามร้านว่ารุ่นและกาวที่ใช้มีเอกสารรับรองหรือไม่ แล้วขอดูเอกสาร ไม่ใช่ดูแค่โลโก้บนกล่อง

ซ่อมและดูแลหลังปู

แผ่นเสียหายแผ่นเดียวซ่อมได้ในแบบแผ่นกาวและคลิกล็อกโดยไม่ต้องรื้อทั้งห้อง เก็บแผ่นเศษจากล็อตเดียวกันไว้ประมาณ 5 เปอร์เซ็นต์ เพราะสีของแต่ละล็อตการผลิตต่างกันเล็กน้อย การซื้อทีหลังมักไม่ตรงโทน

• ใช้ไม้ถูพื้นหมาดและน้ำยาล้างพื้นกลางๆ อย่าราดน้ำท่วมพื้น เพราะน้ำที่ไหลลงรอยต่อขังใต้แผ่นได้
• เช็ดคราบน้ำมันและสีเมจิกด้วยแอลกอฮอล์เช็ดทันทีเมื่อยังสด
• ห้ามใช้น้ำยาขัดเงาที่มีไขหรือแว็กซ์ถ้าเอกสารของรุ่นนั้นไม่อนุญาต ชั้นผิวบางรุ่นสร้างคราบด้านจากแว็กซ์ที่เก็บฝุ่น
• ยกของหนักให้ยกขึ้น ไม่ลากข้ามพื้น

ก่อนจ้างช่างปูถามสิ่งนี้

1. ใช้แผ่นกี่มิลลิเมตรและชั้นผิวหนาเท่าไร ขอดูแผ่นตัวอย่างและเอกสารรับประกันของรุ่นที่ใช้จริง
2. วัดความเรียบและความชื้นพื้นเดิมแล้วหรือยัง ถ้ายังไม่วัด ขอให้ช่างบอกวิธีที่ใช้ตัดสินใจ
3. ราคาที่เสนอรวมการปรับระดับ บัวเชิงผนัง อุปกรณ์ปิดรอยต่อ และการเก็บเศษหรือยัง
4. ปูทับพื้นเดิมหรือรื้อ ถ้าเป็นบ้านรุ่นเก่า ให้ถามเรื่องการตรวจวัสดุเก่าก่อนลงมือ
5. ช่องว่างขอบผนังและรอยต่อขยายตัวทำตรงไหนบ้าง ขอให้ขีดตำแหน่งบนพื้นก่อนปู
6. หากพบพื้นพองหรือแผ่นลอกภายใน 6-12 เดือน ใครรับผิดชอบ ค่าแรงรับประกันกี่เดือน