ผิวหน้าคนวัย 40 ดูแลยังไง พร้อมข้อควรระวังที่ควรรู้

ผิววัย 40 ต้องการรูทีนที่สั้นแต่ทำทุกวัน มากกว่ารูทีนยาวที่มีของใหม่ทุกเดือน สมาคมแพทย์ผิวหนังสหรัฐฯ (AAD) วางพื้นฐานไว้ชัด คือกันแดดทุกวัน ล้างหน้าแบบอ่อนโยน ทามอยส์เจอไรเซอร์ทุกวัน และดูแลนิสัยนอกขวด เช่น ไม่สูบบุหรี่และนอนให้พอ สิ่งที่ต่างจากวัย 30 คือฮอร์โมนเริ่มเปลี่ยน ผิวมักแห้งขึ้น บางคนกลับมาเป็นสิว และผิวฟื้นตัวช้าลง การเลือกสารออกฤทธิ์จึงต้องค่อยเป็นค่อยไปกว่าเดิม ด้านล่างเราจัดเป็นสิ่งที่ควรรู้ ทีละเรื่อง

ผิวเปลี่ยนอะไรบ้างเมื่อเข้าวัย 40

วัย 40 ถึง 50 เป็นช่วงที่หลายคนเข้าสู่ระยะก่อนหมดประจำเดือนและวัยหมดประจำเดือน AAD อธิบายการเปลี่ยนแปลงของผิวในช่วงนี้ไว้หลายเรื่อง เราจัดเป็นตารางพร้อมสิ่งที่ควรปรับ

สิ่งที่เปลี่ยน	สิ่งที่คุณอาจสังเกตเห็น	ปรับรูทีนอย่างไร
ผิวแห้งขึ้น	ตึง เป็นขุย คันง่าย โดยเฉพาะในห้องแอร์	คลีนเซอร์อ่อน มอยส์เจอไรเซอร์ที่มีไฮยาลูรอนิกแอซิดหรือกลีเซอรีน
คอลลาเจนลดลง	ผิวบางลง ริ้วรอยชัดขึ้น ผิวหย่อน	เรตินอลหรือเปปไทด์ ร่วมกับกันแดด
จุดด่างดำจากแดดชัดขึ้น	กระ จุดน้ำตาลที่โหนกแก้มและหลังมือ	กันแดดทุกวัน และให้แพทย์ตรวจก่อนรักษา
สิวกลับมา	สิวที่คางและกรอบหน้า	คลีนเซอร์กรดซาลิไซลิก เลี่ยงตัวที่ทำให้แห้ง
แผลหายช้าลง	รอยแดงหรือแผลเล็กอยู่นานกว่าเดิม	ระวังการทำทรีตเมนต์แรงและการแกะผิว
ขนบนใบหน้า	ขนที่คางหรือริมฝีปากบนชัดขึ้น	ถ้าแว็กซ์ ให้ระวังผิวที่บางลงและเปิดแผลง่าย

การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้เกิดเร็วหรือช้าต่างกันมากในแต่ละคน บางคนผ่านวัย 40 ไปโดยผิวแทบไม่เปลี่ยน บางคนเห็นชัดภายในไม่กี่ปี ใช้ตารางเป็นรายการที่ต้องสังเกต อย่าใช้เป็นสิ่งที่ต้องเกิดแน่นอน

สี่เรื่องที่ AAD วางเป็นพื้นฐาน

AAD ให้คำแนะนำสำหรับผิววัย 40 และ 50 ที่สรุปได้เป็นสี่เรื่อง ไม่มีข้อไหนต้องใช้ผลิตภัณฑ์ราคาสูง

1. กันแดดทุกวัน

AAD แนะนำกันแดดค่า SPF 30 ขึ้นไป แบบป้องกันรังสีกว้าง (broad-spectrum) และกันน้ำ ทาทุกวันกับผิวที่ไม่มีเสื้อผ้าคลุม หาร่มเงาช่วง 10 โมงเช้าถึงบ่ายสองโมง และใส่เสื้อผ้าที่ช่วยป้องกันแดด แสงแดดเป็นปัจจัยที่ทำให้ผิวแก่เร็วที่สุดที่เราควบคุมได้ และยังเป็นตัวที่ทำให้จุดด่างดำเข้มขึ้น

2. ล้างหน้าแบบไม่ขัด

ล้างหน้าวันละสองครั้งด้วยคลีนเซอร์อ่อน และไม่ขัดผิว ผิวที่บางและแห้งขึ้นในวัยนี้ระคายเคืองจากการขัดได้ง่ายกว่าเดิม

3. ทามอยส์เจอไรเซอร์ทุกวัน

มอยส์เจอไรเซอร์ช่วยกักน้ำไว้ในผิว ทำให้ผิวดูอิ่มและเส้นริ้วเล็ก ๆ ดูจางลง สำหรับวัยหมดประจำเดือน AAD แนะนำมอยส์เจอไรเซอร์ที่ไม่มีน้ำหอม และสูตรที่มีไฮยาลูรอนิกแอซิดหรือกลีเซอรีน

4. ดูแลนอกขวด

AAD ระบุว่าการสูบบุหรี่ทำให้ผิวแก่เร็วจนมีคำเรียกว่า smoker's face ส่วนการกินอาหารที่ดีและการนอนหลับให้พอเป็นส่วนหนึ่งของผิวที่ดูสุขภาพดี

เริ่มเรตินอยด์ในวัย 40 อย่างไรไม่ให้ผิวพัง

เรตินอยด์เป็นกลุ่มสารที่มีหลักฐานเรื่องผิวแก่จากแดดมากที่สุดกลุ่มหนึ่ง AAD อธิบายในบทความเรื่องผิววัยหมดประจำเดือนว่าเรตินอลหรือเปปไทด์ช่วยกระตุ้นคอลลาเจนได้ ส่วนบทความเรื่องเรตินอยด์ของ AAD ให้วิธีเริ่มที่ช่วยลดการระคายเคือง

ขั้น	คำแนะนำจาก AAD	วิธีนำไปใช้
เลือกสูตร	เริ่มจากสูตรที่อ่อนที่สุด	เรตินอลความเข้มข้นต่ำ ไม่ต้องเริ่มที่ตัวแรงสุด
ความถี่	ทาวันเว้นวันในช่วงแรก	ถ้าผิวรับได้ ค่อยเพิ่มเป็นทุกคืน
เวลา	ทาตอนกลางคืนเท่านั้น	ทาหลังล้างหน้าและผิวแห้งแล้ว
กันแดด	ใช้กันแดดทุกวัน	ผิวที่ใช้เรตินอยด์ไวต่อแดดขึ้น
ผิวสีเข้ม	ระวังการระคายที่ทำให้เกิดรอยดำ	ถ้าแดงหรือแสบ ให้ลดความถี่ทันที
ตั้งครรภ์	ห้ามใช้	หยุดก่อนวางแผนตั้งครรภ์

ผิววัย 40 ที่แห้งขึ้นมักระคายจากเรตินอยด์ง่ายกว่าผิววัย 20 และ 30 วิธีที่ใช้ได้คือทามอยส์เจอไรเซอร์ก่อนหรือหลังเรตินอยด์เพื่อลดการระคาย และงดสครับหรือกรดผลัดเซลล์ในคืนเดียวกัน ถ้าไม่เคยใช้มาก่อน อ่านลำดับการเริ่มแบบละเอียดได้ที่ เรตินอลสำหรับมือใหม่

ทางเลือกเมื่อผิวไม่รับเรตินอยด์

บางคนลองหลายรอบแล้วผิวยังแดงลอก AAD กล่าวถึงเปปไทด์เป็นอีกทางหนึ่งที่ช่วยเรื่องคอลลาเจน ข้อดีคือระคายน้อยกว่า ข้อจำกัดคือผลมักไม่ชัดเท่า อ่านรายละเอียดเรื่องชนิดของเปปไทด์ใน เปปไทด์ในสกินแคร์

ผิวแห้งในวัยหมดประจำเดือน

ผิวแห้งเป็นการเปลี่ยนแปลงที่พบบ่อยที่สุดในช่วงนี้ AAD แนะนำสำหรับผิวแห้งในวัยหมดประจำเดือนไว้ดังนี้

• ใช้คลีนเซอร์อ่อน ไม่ใช้สบู่ก้อนที่ทำให้ผิวแห้ง
• เลือกมอยส์เจอไรเซอร์ที่มีไฮยาลูรอนิกแอซิดหรือกลีเซอรีน
• ใช้มอยส์เจอไรเซอร์ไม่มีน้ำหอม เพราะผิวไวต่อสิ่งกระตุ้นขึ้น
• ปรึกษาแพทย์ผิวหนังก่อนผลัดเซลล์หรือทำไมโครเดอร์มาเบรชัน

รูทีนตัวอย่างสำหรับผิวแห้งวัย 40

ช่วงเวลา	ขั้น	สิ่งที่ใช้
เช้า	ล้างหน้า	น้ำเปล่าหรือคลีนเซอร์อ่อนเนื้อครีม
เช้า	บำรุง	เซรั่มไฮยาลูรอนิกแอซิดบนผิวหมาด แล้วมอยส์เจอไรเซอร์ไม่มีน้ำหอม
เช้า	ปกป้อง	กันแดด SPF 30 ขึ้นไป broad-spectrum ทาหน้า คอ หลังมือ
เย็น	ล้างหน้า	คลีนเซอร์อ่อน ถ้าแต่งหน้าใช้คลีนซิ่งบาล์มก่อน
เย็น	ซ่อมแซม	เรตินอลวันเว้นวัน คืนที่เว้นใช้เปปไทด์หรือข้าม
เย็น	ปิดท้าย	ครีมเนื้อหนาขึ้นที่มีเซราไมด์

รูทีนนี้เป็นตัวอย่างที่เราจัดตามคำแนะนำของ AAD ไม่ได้เป็นสูตรตายตัว ปรับเนื้อผลิตภัณฑ์ตามผิวคุณ ถ้าผิวมันผสม ให้ใช้เจลครีมแทนครีมเนื้อหนา

สิวในวัย 40 เกิดได้จริง

หลายคนแปลกใจที่กลับมาเป็นสิวหลังจากไม่เป็นมาหลายปี AAD อธิบายว่าสิวในวัยหมดประจำเดือนเกี่ยวข้องกับฮอร์โมนที่เปลี่ยน และแนะนำดังนี้

1. ใช้คลีนเซอร์ที่มีกรดซาลิไซลิก
2. เลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่ทำให้ผิวแห้ง เพราะผิววัยนี้แห้งง่ายอยู่แล้ว และผิวที่แห้งเกินไปทำให้สิวแย่ลงได้
3. ถ้าสิวไม่ดีขึ้น แพทย์ผิวหนังมีทางเลือกการรักษา รวมถึงการรักษาที่เกี่ยวกับฮอร์โมน

สิ่งที่ไม่ควรทำคือหยิบผลิตภัณฑ์ลดสิวสำหรับวัยรุ่นหลายตัวมาใช้พร้อมกัน ผิววัย 40 ที่แห้งและฟื้นตัวช้ามักลอกแดงก่อนที่สิวจะดีขึ้น

จุดด่างดำ ฝ้า และสิ่งที่ต้องให้แพทย์ดู

จุดด่างดำบนใบหน้าวัย 40 มีหลายแบบ ทั้งกระจากแดด ฝ้า และรอยจากสิว ซึ่งรักษาต่างกัน AAD แนะนำให้พบแพทย์ผิวหนังก่อนรักษาจุดด่างดำจากอายุ เพราะการแยกชนิดของจุดสำคัญ และ AAD ยังแนะนำให้ตรวจคัดกรองมะเร็งผิวหนังด้วย

ถ้าจุดที่คุณกังวลเป็นปื้นสีน้ำตาลสองข้างที่โหนกแก้ม อาจเป็นฝ้า ซึ่งมีปัจจัยเรื่องฮอร์โมนและแดดร่วมกัน อ่านสาเหตุและแนวทางรักษาได้ใน ฝ้าเกิดจากอะไร

ผิวหย่อนและริ้วรอย คาดหวังอะไรได้จากสกินแคร์

เรื่องที่ควรตั้งความคาดหวังให้ตรงคือ สกินแคร์ช่วยเรื่องผิวหย่อนได้ในระดับหนึ่ง เรตินอยด์และเปปไทด์ช่วยเรื่องคอลลาเจนในชั้นผิว กันแดดชะลอการเสื่อม มอยส์เจอไรเซอร์ทำให้ริ้วรอยเล็กดูจางลงทันที แต่ความหย่อนที่เกิดจากโครงสร้างใต้ผิว เช่น ไขมันและกระดูกที่เปลี่ยนไปตามอายุ เป็นสิ่งที่ครีมเปลี่ยนไม่ได้

ปัญหา	สกินแคร์ช่วยได้แค่ไหน	ทางเลือกอื่นที่ต้องปรึกษาแพทย์
ริ้วรอยเล็ก ผิวไม่เรียบ	ช่วยได้ชัดเมื่อใช้ต่อเนื่องหลายเดือน	ทรีตเมนต์ผลัดผิวในคลินิก
ร่องลึกข้างจมูกถึงมุมปาก	ช่วยได้น้อย	หัตถการในคลินิก
ผิวหย่อนที่กรอบหน้า	ช่วยได้น้อย	หัตถการยกกระชับ
จุดด่างดำจากแดด	ช่วยได้บางส่วน หลังแพทย์ยืนยันชนิดจุด	เลเซอร์หรือการรักษาเฉพาะทาง

ความเห็นในตารางนี้เป็นแนวทางทั่วไป ไม่ได้มาจากการวัดผลของเรา ถ้าอยากเข้าใจเรื่องผิวหย่อนลึกขึ้น อ่าน ผิวหย่อนคล้อย ดูแลอย่างไร

ข้อควรระวังเฉพาะวัยนี้

• แผลหายช้าลง: AAD ระบุว่าผิวในวัยหมดประจำเดือนหายช้าลง จึงควรระวังการแกะสิว การขัดแรง และการทำทรีตเมนต์หลายอย่างติดกัน
• ขนบนใบหน้า: AAD แนะนำให้ระวังเมื่อแว็กซ์ เพราะผิวที่บางลงเปิดแผลง่าย ถ้าใช้เรตินอยด์อยู่ ให้หยุดก่อนแว็กซ์ตามคำแนะนำบนฉลากหรือของแพทย์
• เปลี่ยนผลิตภัณฑ์ทีละตัว: ผิวที่ไวขึ้นทำให้หาสาเหตุยากถ้าเปลี่ยนหลายตัวพร้อมกัน
• ยาและโรคประจำตัว: ยาบางกลุ่มทำให้ผิวไวต่อแสงหรือแห้ง ถ้าเริ่มยาใหม่แล้วผิวเปลี่ยน ให้ถามแพทย์หรือเภสัชกร

ถ้าอยากเทียบกับรูทีนช่วงก่อนหน้า เพื่อดูว่าจะต้องเปลี่ยนอะไรจากเดิมบ้าง ดู ผิววัย 30 ดูแลอย่างไร

ตัวอย่างสมมติ: วางแผนสามเดือนแรก

สมมติว่าคุณอายุ 42 รูทีนเดิมมีแค่คลีนเซอร์กับครีมหนึ่งตัว และเริ่มเห็นผิวแห้งกับจุดด่างดำ แผนที่สอดคล้องกับคำแนะนำของ AAD คือ

1. เดือนที่ 1 เพิ่มกันแดด SPF 30 ขึ้นไปทุกเช้า และเปลี่ยนครีมเป็นสูตรไม่มีน้ำหอมที่มีกลีเซอรีนหรือไฮยาลูรอนิกแอซิด นัดแพทย์ผิวหนังเพื่อตรวจจุดด่างดำ
2. เดือนที่ 2 เริ่มเรตินอลความเข้มข้นต่ำ วันเว้นวันตอนกลางคืน ทามอยส์เจอไรเซอร์ทับ
3. เดือนที่ 3 ถ้าผิวรับได้ เพิ่มความถี่เรตินอล ถ้ายังแดงลอก คงความถี่เดิมหรือเปลี่ยนเป็นเปปไทด์

ช่วงเวลาในแผนนี้เป็นกรอบที่เราแนะนำ ไม่ใช่ตัวเลขจากงานวิจัย ผลเรื่องริ้วรอยต้องใช้เวลาหลายเดือน ประเมินอีกครั้งหลังใช้ต่อเนื่องอย่างน้อยสามเดือน

ถ้าผิวคุณเป็นแบบนี้ ให้เริ่มที่...

• ผิวแห้ง ตึง คัน: เปลี่ยนคลีนเซอร์เป็นสูตรอ่อน และใช้มอยส์เจอไรเซอร์ไม่มีน้ำหอมที่มีกลีเซอรีนหรือไฮยาลูรอนิกแอซิด ทาตอนผิวยังหมาด
• เริ่มเห็นริ้วรอย: กันแดดทุกวันก่อน แล้วเพิ่มเรตินอลสูตรอ่อนวันเว้นวันตอนกลางคืน
• กลับมาเป็นสิว: คลีนเซอร์กรดซาลิไซลิก มอยส์เจอไรเซอร์ oil-free และพบแพทย์ถ้าไม่ดีขึ้น
• มีจุดด่างดำหรือไฝที่เปลี่ยนไป: พบแพทย์ผิวหนังก่อนซื้อครีมหรือทำเลเซอร์
• ผิวแพ้ง่ายขึ้นกว่าเดิม: ลดรูทีนเหลือสามขั้น ล้าง บำรุง กันแดด แล้วค่อยเพิ่มทีละตัว

ผิววัย 40 ตอบสนองดีกับความสม่ำเสมอ ทำพื้นฐานให้ครบทุกวันก่อน แล้วค่อยเพิ่มสารออกฤทธิ์ทีละตัวตามสิ่งที่ผิวคุณต้องการจริงค่ะ